جست و جو
تصویر روز
آمار بازدید سایت

مطالب سایت

بازديدها: 1562 | نويسنده: ناروش | تاريخ: 15-06-1393, 22:57 | نظرات: 0
آماریلیس

هوالقادر

 

 

 

نام علمی: amaryllisBelladonna

نام لاتین:Jersey lily

خانواده:Amaryllidaceae، آماریلیداسه

 

آماریلیس گیاهی از خانواده Amaryllidaceaeو جنس Amaryllis بومی آفریقای جنوبی و این جنس دارای ۲ گونه می باشد که گونه معروفتر Amaryllis belladonna می باشد. در برخی منابع ایرانی آماریلیس به عنوان یکی از گونه های جنس Hippeastrum ولی در منابع خارجی ان را متعلق به جنس Amaryllis دانسته اند و این جنس را مجزا از Hippeastrum ثبت کرده اند . گیاهان جنس Amaryllisبومی آفریقای جنوبی و گیاهان جنس Hippeastrum بومی مناطق گرم و بارانی اطراف دریای کارائیب , مکزیک و آمریکای جنوبی می باشد .هم اکنون نام آماریلیس Amaryllis برای هیبرید های جنس Hippeastrum استفاده می شود و این فقط به خاطر شباهت شکل گلهای این دو جنس است ولی در حقیقت استفاده از کلمه آماریلیس برای این هیبریدها اشتباه می باشد.

هیبریدهایHippeastrumکه در ایران با نام آماریلیس شناخته می شوند :

این گیاه یکی از گیاهان علفی و پیازدار می باشد که پیازها تقریباً از نظر ساختار و شکل فلس ها مشابه پیاز خوراکی می باشد ولی بزرگ و کمی محکم تر این گیاه دارای ساقه گلدهنده می باشد و ساقه گلدهنده بدون برگ می باشد.گل ها به شکل شیپوری در دو نوع کم پر و پر پر می باشند ارقام کم پر دارای ۳ کاسبرگ و ۳ گلبرگ می باشند.گونه های وحشی این گیاه در قرن ۱۸ برای اولین بار وارد اروپا شد گونه های وحشی دارای گلهای کوچک بوده و تنوع رنگی کمی داشتند و از این گونه های وحشی برای پرورش ارقام هیبرید زیباتر با گلهای بزرگتر استفاده شد.از این گیاه می شود به عنوان گل شاخه بریده یا برای گیاه زینتی گلدانی و فضای سبز استفاده نمود به همین علت است که علاقه مندان زیادی را به طرف خود جلب نموده است .قیمت گران پیاز این گیاه به خاطر دشواری پرورش و ازدیاد این گیاه می باشد که تقریباً ۳ تا ۴ سال طول می کشد. پرورش ارقام جدید همیشه یک هدف برای پرورش دهندگان آماریلیس بوده و اولین هیبرید بین گونه ای در سال ۱۷۹۹ میلادی در بین دو گونه H.Reginae و H.Vittatum صورت گرفته است و از ان پس پرورش ارقام جدید و بهتر سرعت بیشتری گرفته است. با وجودیکه ایران نیز مرکز تحقیقات گیاهان زینتی دارد ولی واریته ها جدید از کشور هلند وارد می شوند شاید به این خاطر است که در ایران کسی نمی خواهد چند سال منتظر گل دادن یک گیاه هیبرید بذری باشد .

 

نیازها:

 

نور:نور مستقیم آفتاب باعث شكوفایی گلهایش می گردد.

 

دما:گیاهی است تا حدودی گرما دوست و روشنایی پسند.

 

آبیاری:وقتی خاك خشك شد به آن آب بدهید.

 

تغذیه:فقط زمانی به آن كود دهید كه عمر گل هایش تمام شده باشد. بعد از پایان دوره گل دهی هر پانزده روز یكبار به آن كود بدهید.از پاییز كه گیاه  استراحت زمستانه را آغاز می كند كوددهی را قطع كنید.

 

خاک :وقتی عمر گل ها تمام شد، آنها را از ابتدای ساقه گل دهنده قطع كنید. سپس به طور مرتب به آماریلیس آب و كود بدهید در این مدت باید گلدان در محل روشن قرار داشته باشد.این كارها را به این دلیل باید انجام دهید كه پیازها و برگ هایش تقویت شوند. اواخر تابستان یا اوایل پاییز برگهایش زرد می شوند. جای نگرانی نیست زیرا دیگر موقع استراحت گیاه است، اما پیازهایش سرحال و سالمند.از این به بعد دیگر به آن آب و كود ندهید. گلدان را به محلی تاریك، خنك و خشك منتقل نمایید و برای مدت چند ماه آن را به حال خود بگذارید (تا اواخر دی ماه)دوباره در اواخر زمستان یا اوایل بهار باید كاری كنیم كه گیاه از خواب زمستانه بیدار شود.

 

رطوبت :مناسب ترین درجه حرارت برای بیدار شدن آماریلیس از خواب زمستانه، حرارتی معادل 16 تا 18 درجه سانتیگراد است.در شرایط معمولی(در فضای باز) در اوایل بهار كه درجه حرارت به 16 تا 18 درجه سانتی گراد می رسد به آرامی آبیاری را شروع كنید(همه روزه به آن آب دهید).اما قبل از آبیاری، خاك های سطحی گلدان را عوض كنید.هر قدر به زمان گل دهی نزدیك می شوید فواصل آبیاری را بیشتر كنید (دو روز در میان و در موقع گل دهی سه روز در میان).

 

گل دهی زودرس: با یك ابتكار می توانید آماریلیس را در فصل زمستان به گل دهی وادار كنید:

به این ترتیب كه پیاز آماریلیس را برای مدت یك شبانه روز در آب ولرم قرار دهید. سپس پیاز را داخل گلدانی كه در آن ماسه ریخته اید بكارید (نیمی از پیاز خارج از ماسه باشد). ماسه را با مقدار كمی آب مرطوب نمایید و روی آن را با پاكت بپوشانید و در محل گرم (نزدیك بخاری یا شوفاژ) نگهداری كنید.

همه روزه پاكت را بردارید و به گلدان كمی آب دهید. در این صورت شاخه گل دهنده بهتر رشد می كند. پاكت را از روی گلدان بردارید و گلدان را به محل پر نور منتقل كنید.

 

تکثیر آماریلیس : آماریلیس توسط بذر (در ارقام هیبرید فرزندان مشابه والدین نخواهند بود حتی در صورت گرده افشانی با گرده خودی) , پیازک های چسبیده به پیاز مادری , و یا فلس های برش خورده تکثیر می شود اما در صورتی که تمایل به تکثیر تجاری این گیاه دارید روش کشت بافت موثر است به خاطر تولید تعداد بیشتر , سالمتر و سرعت بیشتر.برای کشت بافت فلس مناسب است اما باید به خوبی استریل شود چون پیازهای موجود در خاک همیشه به انواع زیادی از باکتری ها و قارچ ها و نماتد ها آلوده هستند .

بهتر است از پیازچه های جوانی که در شرایط کنترل شده از گیاه مادری رشد کرده اند برای کشت بافت استفاده کرد چون آلودگی کمتری دارند و سپس از پیازچه های به دست امده در محیط کشت بافت برای کشت بافت مجدد استفاده نمود .

 

بذر گیری : بعد از گرده افشانی آماریلیس ها چهار تا پنج هفته طول می کشد تا کپسول های بذر رسیده و آماد باز شدن شوند .بذور صاف با بال های کاغذی سیاه آشکار می شوند بهتر است در این مرحله سریعاً بذور کاشته شوند و از نگهداری آنها خودداری شود چون قدرت جوانه زنی بذر این گیاه با گذشت زمان کاهش میابد و در صورت نگهداری تعداد بذور جوانه زده بسیار کاهش میابد .در صورتی که شرایط کاشت اماده نیست باید بذور در یخچال نگهداری شوند تا بذور بهتر دوام بیاورند .در زمان کاشت باید ابتدا بذور را یک شب در آب بخوابانید و بعد بذور را در عمق نیم تا یک سانتی متری در ورمی کولیت یا شن درشت مخلوط با پیت بکارید .تقریباً دو هفته بعد از کاشت برگ های کوچکی ظاهر می شوند .بستر کاشت بذور باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد و آبیاری نیز به موقع باشد چون گیاهان پیازی در هنگام یک برگی بدون پیاز هستند و در صورت خشک شدن بستر احتمالاً گیاهچه ها از بین خواهند رفت .بعد از تشکیل دومین یا سومین برگ پیازچه ها ظاهر می شوند .بعد از این بهتر است هر یک ماه یک بار با یک کود ضعیف (کود کامل و نصف مقدار استفاده مجاز) پیازچه ها را آبیاری کنید .می توانید به جای آبیاری کود محلول اماده را به برگ های گیاهچه ها اسپری کنید البته مقدار بهتر است کمتر از مقدار قبلی باشد چون کود زیاد باعث سوختن برگ های جوان می شود .معمولاً این گیاهچه ها بعد از ۳ سال به سن گلدهی می رسند و گیاهان تکثیر شده از طریق بذر همانند والدین نخواهند بود (مگر در بذور گونه های وحشی) .

 

تکثیر غیر جنسی : آماریلیس را می توان با جدا کردن پیازکهای جانبی یا برش پیاز تکثیر کرد .پیازک های جانبی در طی فصل رشد روی پیاز مادری رشد می کنند .این صفت در ارقام مختلف متفاوت است. بعضی ارقام بهتر از دیگر ارقام پیازک تولید می کنند این پیازک ها مشابه پیاز مادری خواهند بود .در فصل پاییز بعد از زرد شدن و قهوه ای شدن برگ ها پیاز مادری را از خاک بیرون بیاورید و پیازکهایی که اندازه یک سوم تا یک چهارم اندازه پیاز مادری را دارند جدا و بلافاصله کشت نمایید.این پیازک ها بعد از ۲ سال گل می دهند .در صورتی که مایلید از طریق برش پیاز تکثیر کنید بهترین زمان برای این کار اوایل تیر ماه تا اوایل مهر ماه می باشد بعد از اینکه پیازها گل داده و چند ماه رشد کرده اند .اگر زودتر از این بریده شوند خوب تکثیر نمی شوند .پیاز را با برش طولی به ۴ قطعه یا بیشتر (تا ۳۲ قطعه) تقسیم کنید و توجه داشته باشید که هر قطعه حداقل ۲ فلس و قسمت پایینی پیاز را به همراه داشته باشد .هر چه قطعه برش خورده بزرگتر باشد زودتر بزرگ می شود و زودتر گل می دهد .یک سوم پایین قطعات برش خورده را در بستری با زهکشی خوب نظیر ورمی کولیت یا مخلوط شن و پیت کشت کنید و آنها را در محیط گرم و مرطوب و سایه نگهداری کنید و دور از نور خورشید تا قطعه برش خورده خشک نشود .۴ تا ۸ هفته بعد پیازک ها بین فلس های این قطعه های برش خورده به وجود می ایند و برگها از خاک خارچ می شوند.بعد از تشکیل یک یا دو برگ پیازک ها رو جدا و کشت کنید .پیازک ها بعد از ۲ تا ۳ سال گل می دهند بسته به اندازه قطعه برش خورده .

روش دوم برای افراد مبتدی توصیه نمی شود بهتر است به پیازکهای جانبی ای که به طور عادی در کنار پیاز مادر رشد می کنند قانع باشید و به آنها اجازه دهید تا رشد کنند و بعد از بزرگ شدن آنها را جدا کنید تا پیاز مادری شما هم بدون ریسک سالم بماند .

 

عوارض و درمان:

 

کنه پیاز:یكی از آفات مهم آماریلیس، كنه پیاز است. این حشره سفید رنگ، هشت پا دارد. كنه پیاز به پیاز گل خسارت می زند و موجب كم شدن رشد و زردی برگ ها می شود. ضمناً گل دهی گیاه متوقف می شود. برای حفاظت گیاهان از كنه ها، سمومی بنام كنه كش وجود دارند كه می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نگهداری پیاز گل در محل خنك و خشك موجب پیشگیری از انتشار این آفت می شود.

 

آفات برگ خوار: حشرات ریز دیگری به برگ ها حمله می كنند. در صورت مشاهده آفات ِ برگ خوار گلدان را از اتاق خارج كنید و روی برگ ها حشره كش بزنید.

 

لکه برگی:گاهی آماریلیس در شرایط نامطلوب دچار بیماری می شود، مهمترین این بیماری ها، بیماری لكه برگی است.

این بیماری كه عامل قارچی دارد موجب ایجاد لكه های قهوه ای رو برگ می گردد. با استفاده از سموم قارچ كش عوامل بیماری زا را از بین ببرید.

 

منابع:

http://www.ishs.ir/archives/176

               http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=15910

 

تصاویر گیاه آماریلیس:
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

نسخه قابل چاپ

ارسال نظر

نام:*
ايميل:
متن نظر:
کد امنيتی: *
عکس خوانده نمی شود